czwartek, 30 czerwiec 2016 08:22

Czas na wakacje dla ciała i ducha

Zestresowani, rozdrażnieni, przygnębieni. Wciąż niewyspani, zmęczeni, bez energii – to nasza codzienność. Ciągle jest coś do zrobienia, wciąż do czegoś dążymy. Czas wreszcie odpocząć! Czas na wakacje dla ciała i ducha.

 

Europa jest zmęczona. Wyczerpana. Bez energii. Europejczyków gnębią choroby cywilizacyjne: otyłość, choroby układu krążenia, nowotwory; z psychicznych: nerwice, depresja, uzależnienia. Tempo i styl życia powodują, że stres odczuwamy praktycznie bez przerwy. A choroby są jego bezpośrednim lub pośrednim efektem.

 

Mechanizm jest dość prosty. „Sterujący reakcją «walcz lub uciekaj» układ sympatyczny reaguje na wszelkie sygnały zagrożenia, nieustannie utrzymuje w gotowości fizjologiczny mechanizm walki lub ucieczki. A to pochłania ogromne ilości naszej życiowej energii i sprawia, że organizm poszukuje sposobów na oszczędzanie energii i zmniejsza wydolność tych układów, które potrzebują jej najwięcej. Na pierwszy ogień idzie więc układ immunologiczny, najbardziej energochłonny.

 

Dlatego długotrwały stres czyni organizm bezbronnym, otwiera go na infekcje i choroby” – wyjaśnia znakomity terapeuta Wojciech Eichelberger w rozmowie z Piotrem Żakiem (s. 16). „Organizm jest w permanentnym stanie gotowości do walki/ucieczki, co wiąże się z napięciem mięśni i naciskiem na stawy. W efekcie mamy problemy z zasypianiem i ze snem, odczuwamy zmęczenie poranne, dokucza nam utrata koncentracji, gonitwa myśli, poczucie utraty kontroli nad tym, co mamy do zrobienia, zaburzenia łaknienia, zanik popędu seksualnego – słowem: żyć się odechciewa”.

 

Diagnozę Eichelbergera potwierdza Aleksander Perski, psycholog kliniczny, który swego czasu stworzył pierwszą w Szwecji klinikę chorób stresowych, dziś centrum badań nad stresem. Według niego wynikiem epidemii stresu jest epidemia zmęczenia. „Ulegamy iluzji nieśmiertelności. Choć wydaje nam się, że jesteśmy w stanie wszystko kontrolować, łącznie z poziomem zmęczenia i potrzebą snu, to gdy czujemy się wyczerpani, przekonujemy się, że prócz intelektu jesteśmy organizmem, który ma swoje potrzeby. I bez dopływu energii długo nie pociągnie” – przyznaje Aleksander Perski w rozmowie z Dorotą Krzemionką (s. 6). I pokazuje, że zupełnie nie potrafimy odpoczywać.

 

Jak zatem odpoczywać? Jak zorganizować sobie wakacje dla ciała i ducha?  Na pewno nie siedząc w fotelu przed telewizorem czy komputerem – przekonuje Monika Bąk-Sosnowska w artykule „Chorzy od siedzenia” (s. 28). Autorka przestrzega przed hipokinezją – zespołem chorób, które wynikają z braku aktywności fizycznej, a podnoszą ryzyko przedwczesnej śmierci aż o 40 procent. Dla naszego zdrowia, zarówno psychicznego (czytaj „Terapia FIT”, s. 32), jak i fizycznego (Rehabilitacja na ekranie”, s. 38), ruch jest niezbędny. Zarówno dla ciała, jak i umysłu.

 

Niezbędne dla zdrowia i do pokonania zmęczenia jest odpowiednie odżywianie się. Neurofizjolog Morten Kringelbach wręcz apeluje (s. 44), byśmy rozkoszowali się jedzeniem – oczywiście mądrze dobranym i uważnie spożywanym. Bo ważne jest nie tylko, co jemy (Mascha Elbers na s. 50 wyjaśnia, które pokarmy pobudzają odtwarzanie się naszych komórek mózgowych, a Stephanie Reinberger radzi, co jeść, aby mieć dobry nastrój – s. 58), ale i jak jemy (o tym, jak ważne jest dokładne i uważne przeżuwanie – s. 48).

 

Ukoronowaniem odpoczynku jest sen. O jego roli dla regeneracji organizmu wiele mówi Aleksander Perski, sporo ciekawostek na ten temat znajdziecie też w artykule „Projekt Dobry sen” (s. 76). Spanie dla zdrowia, tyle że razem, poleca Anna Golan (s. 80). „Zdrowotnych korzyści z uprawiania seksu jest tak wiele, że właściwie lekarze powinni go przepisywać zamiast pigułek” – twierdzi znana seksuolożka.

 

Ten zeszyt zawiera sprawdzone pomysły na to, jak zorganizować wakacje, na których pozwolimy odpocząć i ciału, i duchowi. Dbałość o ciało rozwija umysł, pielęgnowany umysł wspomaga ciało. Ciało i dusza są jednością.
Pamiętajmy o tym na wakacjach.

 

DARIUSZ RYŃ jest dyrektorem i redaktorem naczelnym projektów specjalnych i interaktywnych w Wydawnictwie Charaktery.