wtorek, 19 maj 2015 13:19

Pomoc psychologiczna czy psychoterapia?

reklamaW życiu człowieka od narodzin do śmierci zdarzają się momenty kryzysów, trudnych sytuacji czy nagłych, dramatycznych wydarzeń, które są decydujące dla dalszych wyborów dokonywanych przez niego i jakości jego życia emocjonalnego.

 

Już okres pierwszego roku życia dziecka jest czasem, kiedy kształtują się jego relacje z innymi ludźmi, dominujący w życiu styl przywiązania i podstawowe struktury charakteru. Osoby bliskie stają się wzorcami dla późniejszych sposobów wchodzenia w relacje z innymi, w nawiązywaniu przyjaźni i poszukiwanie partnera życiowego.

Dorosły człowiek ma najczęściej „coś z matki i coś z ojca”, ale także „dokłada” do swojego rozwoju, tę część siebie, która zależy od jego predyspozycji biologicznych oraz jego reakcji na sytuacje, jakie towarzyszyły rozwojowi. Zazwyczaj dzieciństwo przygotowuje nas do radzenia sobie z sytuacjami trudnymi, a osoby bliskie, rodzina, przyjaciele, stają się środowiskiem podtrzymującym, wystarczającym dla pokonania niepowodzeń i utrat, jakie niesie życie, takich jak śmierć bliskiej osoby, ciężka choroba, rozwód utrata pracy itp. Paradoksalnie, wydarzenia wydawałoby się radosne, takie jak ślub, nowe mieszkanie, narodziny dziecka czy awans, wywołują także wysoki poziom stresu, destabilizując nasze uregulowane życie i zaburzając równowagę emocjonalną.

 

Zdarza się, że stosowane dotychczas sposoby radzenia sobie z lękiem, niepokojem, oceną społeczną czy smutkiem, okazują się nieskuteczne, np. dziecko dotychczas grzeczne w przedszkolu zaczyna zachowywać się agresywnie, albo inne odmawia chodzenia do szkoły, szczęśliwa matka przeżywa rozpacz i smutek i nie potrafi cieszyć się nowo narodzonym dzieckiem, awans zawodowy pogłębia lęk społeczny i powoduje, że człowiek popada w natrętne, pedantyczne działania, które mają pomagać w uzyskaniu kontroli nad otoczeniem.

 

Dlaczego tak się dzieje? Nasilone uczucia, które pojawiły się w trudnej sytuacji lub w trakcie trwania powtarzających się sytuacji, przyjmują postać objawu, czyli manifestują się w naszym zachowaniu i powodują, że otoczenie zaczyna postrzegać nas inaczej. Rodzice niepokoją się skąd u ich dziecka taka nasilona agresja, szukają przyczyn odmowy chodzenia do szkoły lub tego, że dziecko przestało się uczyć. Osoby dorosłe obserwują, że kolejne związki kończą się niepowodzeniem, nie potrafią utrzymać pracy, w każdej sytuacji reagują nieadekwatną złością lub ich życie straciło smak.

 

Co zrobić w takiej sytuacji?

 

Trochę łatwiej jest szukać pomocy dla dziecka lub nastolatka. W Krakowie można dostosować formę pomocy do rodzaju kłopotu, jaki nas spotyka. Na początek warto poradzić się psychologa szkolnego lub psychologa w rejonowej Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej. Taka osoba powinna podczas rozmowy wstępnie zdiagnozować czy w naszej sytuacji potrzebna będzie diagnoza poznawcza, czyli ocena czy dziecko nie radzi sobie z nabywaniem umiejętności szkolnych, czy raczej powodem trudnych zachowań są zaburzenia emocjonalne lub kłopoty w relacjach z kolegami i koleżankami.

 

Czasem wystarczająca jest porada, konsultacja dla rodziców, którzy podczas rozmowy zyskują rozumienie trudnych zachowań dziecka, uświadamiają sobie jak te zachowania na nich wpływają i co mogą zrobić, żeby razem z dzieckiem poradzić sobie w tej sytuacji (np. rozmowa z wychowawczynią, zmiana rytmu dziennego, częstsze zabawy z dzieckiem lub wspólne spędzanie czasu, zapisanie dziecka na zajęcia grupowe itp.) Jeśli taka konsultacja jest niewystarczająca dobrze jest ustalić spotkania dziecka lub nastolatka z psychologiem. Mają one zazwyczaj postać pomocy psychologicznej – psycholog rozmawia z dzieckiem o aktualnych, kłopotliwych wydarzeniach, proponuje nowe sposoby radzenia sobie z trudnymi uczuciami i omawia z rodzicami jak wzmacniać poczucie wartości dziecka, jak motywować je do nauki.

 

Jednak w sytuacji, gdy problemy dziecka lub nastolatka są bardzo nasilone lub przyjmują postać choroby np. depresji, zaburzeń jedzenia, gwałtownych lub długotrwałych zachowań agresywnych lub autoagresywnych, zanieczyszczania się, moczenia lub zaburzeń psychicznych o charakterze izolacji od otoczenia, zmienności i chwiejności uczuciowej, apatii i braku poczucia sensu życia, zachowań natrętnych lub ryzykownych, potrzebna jest inna forma pomocy. Po konsultacji z psychologiem lub lekarzem psychiatrą czy neurologiem, okazuje się konieczne podjęcie psychoterapii. W Krakowie psychoterapia dzieci i młodzieży prowadzona jest nieodpłatnie w ośrodkach prowadzonych przez pomoc społeczną, wydział edukacji UM oraz służbę zdrowia. Niestety zazwyczaj trzeba czekać długo w kolejce, gdyż psychoterapia jest procesem długotrwałym i leczenie trwa od kilku miesięcy do kilku lat. Więc ilość miejsc na tą formę pomocy jest ograniczona. Pozostają prywatne gabinety, w których poziom usług jest bardzo zróżnicowany. Jeśli nie jest to psychoterapeuta z polecenia warto sprawdzić jaki rodzaj psychoterapii stosuje, czy psychoterapeuta ukończył odpowiednią szkołę psychoterapii i co najważniejsze, czy swoją pracę poddaje systematycznej superwizji.

 

W przypadku osób dorosłych sytuacja jest bardziej skomplikowana. W Krakowie można szukać pomocy z zakresu diagnozy psychologicznej i wsparcia psychologicznego w Poradniach Zdrowia Psychicznego, Ośrodku Interwencji Kryzysowej, jednak większość pomocy dla dorosłych jest skoncentrowana wokół leczenia głębokich zaburzeń i chorób niż psychoedukacji i rozwoju osobistego. Leczenie psychoterapią to w przypadku osób dorosłych długotrwały proces, podobnie jak w przypadku dzieci i młodzieży należy rozważyć wybór psychoterapeuty i gabinetu prywatnego, o odpowiednich rekomendacjach.

Szukając pomocy ważne by:

  • nie czekać z decyzją o pójściu do psychologa aż kłopoty nasilą się, im wcześniej podejmiemy kontakt, tym łatwiej będzie uzyskać poprawę i zmianę,
  • jeśli nie wiemy do kogo się udać, warto umówić się z psychologiem, terapeutą lub psychiatrą i porozmawiać co w naszej sytuacji byłoby najkorzystniejsze jako forma pomocy: diagnoza psychologiczna, wsparcie psychologiczne, psychoterapia indywidualna, grupowa, terapia rodziny, hospitalizacja, czy leczenie ambulatoryjne.

 

 

MATERIAŁ PR

Kodip logo