czwartek, 19 kwiecień 2012 12:42

Zdemaskuj psychopatę

Jak rozpoznać psychopatę? Cechuje go m.in. brak zdolności tworzenia związków uczuciowych z innymi ludźmi, brak poczucia winy i wstydu. Psychopata lekceważy normy i reguły społeczne, nie potrafi przewidywać skutków własnego postępowania i uczyć się na własnych błędach.

Trzeba jednak pamiętać, że psychopata wcale nie musi być mordercą, który z zimną krwią zabija swoje ofiary. Może to być osoba, która pozornie jest doskonale przystosowana, potrafi roztaczać wokół siebie pewien urok i może stwarzać wrażenie osoby przyjaznej, miłej i o dużych zdolnościach.

W celu rozpoznania psychopatii eksperci wykorzystują test Hare Psychopathy Checklist–Revised (Skala Psychopatii Roberta Hare’a). Obejmuje 20 kryteriów, z których każdemu należy przypisać 0, 1 lub 2 punkty. Poszczególne cechy i zachowania są oceniane w czasie wywiadu z daną osobą, a także na podstawie danych zawartych w dokumentacji więziennej i policyjnej oraz innych oficjalnych dokumentach.

Maksymalny wynik wynosi 40 punktów, jednak każdy, kto uzyska 30 punktów lub więcej jest uznawany za psychopatę. Przeciętna osoba uzyskuje w teście około 4 punktów, wiele plasuje się jednak znacznie wyżej, uzyskując kilkanaście lub nawet ponad 20 punktów. To zbyt mało, by formalnie zdiagnozować psychopatię, świadczy jednak o znacznych skłonnościach psychopatycznych. Taki wynik może uzyskać szef wykorzystujący swoich pracowników, włóczęga, który nie potrafi utrzymać pracy albo osoba nieodpowiedzialna, bez skrupułów wykorzystująca hojność przyjaciół.

Zachowania antyspołeczne
• Potrzeba stymulacji i skłonność do odczuwania nudy
• Pasożytniczy styl życia
• Niska kontrola zachowania
• Przypadkowe kontakty seksualne
• Brak realistycznych długoterminowych celów
• Impulsywność
• Nieodpowiedzialność
• Wczesne problemy z zachowaniem
• Przestępczość nieletnich
• Naruszanie zasad zwolnienia warunkowego lub kurateli

Cechy emocjonalne/interpersonalne
• Swoboda w kontaktach z innymi i powierzchowny urok
• Wyolbrzymione poczucie własnej wartości
• Patologiczne kłamstwo
• Oszustwa i manipulowanie
• Brak poczucia winy
• Płytki afekt
• Bezduszność i brak empatii
• Brak poczucia odpowiedzialności za własne czyny

Inne czynniki
• Popełnianie różnego rodzaju przestępstw
• Wiele krótkotrwałych związków małżeńskich