poniedziałek, 28 listopad 2011 13:50

Poznawanie i odżywianie

teoria_poznaniaWymiana materii i przyswajanie form to najważniejsze procesy naszego życia. Kształtują nas i jednoczą ze światem.

Arystoteles wyróżnił w każdej rzeczy dwa czynniki: materię i formę. Materia jest tym, z czego jest rzecz; forma zaś tym, czym ona jest. Rozróżnienie to pozwala nam zrozumieć dwa podstawowe sposoby naszego kontaktu ze światem. Pierwszy polega na przyswajaniu materii, drugi – form. Ten drugi sposób, w którym kluczową rolę odgrywa umysł, nosi zaszczytne miano poznawania.

Co się dzieje, gdy jem kaczkę? Gotowanie, gryzienie, trawienie to procesy, w których pozbawiam kaczkę jej formy, a jej materię rozkładam na „czynniki pierwsze”. Część z nich wydalam, część zaś wchodzi w skład mego ciała. Kaczka, tracąc swą formę, przestaje istnieć; z kolei jej materia, poddając się mojej formie, „zasila” mnie. A co się dzieje, gdy patrzę na kaczkę? Można powiedzieć, że zachodzi wtedy proces odwrotny. Kaczka sobie nadal biega po podwórku. Jej materia pozostaje nietknięta. Pomimo to mój umysł zostaje wzbogacony. Przyswaja on bowiem formę kaczki. Jak w odżywianiu się kaczka „wchodzi” we mnie poprzez swą materię, tak w poznawaniu dzieje się tak poprzez jej formę, a ściślej – poprzez umysłowe odzwierciedlenie formy kaczki.

WOJTYSIAK_Jacek_faksymila




CAŁY FELIETON W AKTUALNYM WYDANIU „PSYCHOLOGII DZIŚ”